image

PeyamaKurd - Türkiye uzun yıllar boyunca Washington’a, “Rusya ve İran'a karşı” olduklarını söylerken, Moskova ve Tahran ile de ortaklık hakkında görüşüyordu.

İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif geçtiğimiz Cuma günü Türkiye'ye yaptığı ziyarette Ankara ile ortaklık konusunda olumlu sinyaller verdi. Türk mevkidaşı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüşen Zarif, görüşmenin ”harika” olduğunu belirtti. Zarif’in Ankara gezisi ise Türkiye ve İran'ın bölgede artan ittifakına işaret ediyor yorumlarına konu oldu.  

The Jerusalem Post yazarı Seth Frantzman bu hafta kaleme aldığı, “İran, Rusya ve Türkiye büyüyen ittifakın sinyallerini veriyor” başlıklı makalesinde üç ülkenin ilişkilerine değindi. İran ve Türkiye’nin son aylarda gerilimli siyasetini değerlendiren yazar, Cevad Zarif’in Türkiye ziyareti ile böyle bir endişenin olmadığını aksine iki ülkenin ittifak olduğunu kaydetti. Diğer yandan Rusya’ya da değinen yazar, “Türkiye her zaman Rusya ve İran ile yakın çalışıyordu” dedi. Yazar ayrıca Türkiye’nin, Kürtler üzerindeki baskını da ele alarak makalesini sonlandırdı.

“Ankara, Rusya ile beraber yürüdüğünü kanıtladı”

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya-ABD arasında giderek büyüyen tartışmada Rusya'nın yanında olduğunu belli ederek, ABD Başkanı Joe Biden'ı eleştirdi. Erdoğan, Biden’in Vladimir Putin hakkındaki açıklamalarının kabul edilemez olduğunu ve "bir başkana yakışmadığını" belirtmişti.

Ankara'dan gelen bu mesaj, Rusya ve Türkiye'nin müttefik olarak birlikte yürüdüğünün açık göstergelerinden birisi. İki ülke Suriye, Libya ve Kafkalar'da birlikte çalışıyorlar. Hedefleri ise, ABD'nin etkisini ortadan kaldırmak ve Orta Doğu'nun birçok bölgesini kendi aralarında pay etmek.

Ayrıca savaş ve kritik bölgelerdeki şiddeti de kontrol altına almaya çalışıyorlar. Örneğin Türkiye, Esad rejimiyle savaşan radikal milislerin rotalarını kendisine çevirerek Kürtlerle savaşmalarını sağladı. 

Ardından Türkiye, başka bölgelerdeki isyanı zayıflatmak için bu isyancıları o bölgelere savaşmaya sevk etti. Suriye savaşının başlamasının ardından on yıl geçti. Türkiye bölgede yaşanan birçok ihlalden de sorumludur.  

Şimdi, İran'a bakalım. Suriye'yi yönetmek için 2017'den beri Astana sürecindeler. Türkiye ve Rusya ile birlikte çalışıyor, ABD’yi dışlıyorlar. 

Türk medyası İran-Türkiye ilişkisinin nasıl büyüdüğünü paylaşıyor. Türkiye medyasına göre, “Türkiye Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı Hakan Fidan da Cevad Zarif ve Mevlüt Çavuşoğlu toplantısına katıldı.” Türkiye, İran ile demiryolu bağlantıları üzerinden daha fazla ticaret ve başka şekillerde çalışmak istiyor. Türkiye ayrıca, Rusya'dan daha fazla S-400 ve askeri donanım talep ediyor. 

“Türkiye, İran’dan Kürtlerle olan savaşına yardım etmesini istiyor”

Şengal’in güvenliği için Bağdat ile Erbil arasında yakın zamanda yapılan anlaşma, Türkiye ile Irak arasındaki gerilimli diyalog, PKK ile Kürdistan Bölgesi topraklarında yapılan savaş… Tüm bu yaşananlar Ankara-Tahran hattını güçlendiren nedenlerden.

Türkiye, Rusya ve Katar Doha’da yaptıkları görüşmeler sonrası, BM şartları uyarınca Suriye'nin toprak bütünlüğünü koruma sözü veren ortak bir bildiri yayınladılar. 

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Said Katibzade, Ankara, Moskova ve Tahran arasındaki son Astana görüşmesini ‘en başarılı olanlardan biri’ şeklinde yorumladı. Hatırlanacağı üzere bir ay önce Türkiye ile İran’ın, Irak'ta çatışabileceğine dair söylentiler vardı. Ancak şimdi anlaşılıyor ki herhangi bir problem yok. Türkiye, İran'dan PKK'nın bir parçası olduğunu iddia ettiği Kürtlerle savaşına yardım etmesini de istiyor.

“Türkiye, muhalefet partilerini kapatmayı hedefliyor”

Türkiye son zamanlarda ülke içinde çalkantılı ve sıkıntılı bir süreç yaşıyor. Türkiye, muhalefet destekli partileri PKK ile bağlantılı ve “terörist" olarak niteleyerek kapatmayı hedefliyor. ABD her ne kadar bu konuda endişelerini dile getirse de Türkiye, otoriter rejimini Rusya ve İran şeklinde modelleyebileceğini umuyor. Ancak gerçek şu ki, Türkiye her zaman Rusya ve İran ile yakın çalışıyordu.

Türkiye, 2018'de  ‘terörizm’ bahanesi ile Afrin'de Kürt bölgesine girdi ve işgali haklı çıkarmak için bu yolu seçti. Şimdi aynı Türkiye bölgedeki Arap devletleriyle işleri düzeltmek adına Müslüman Kardeşler’den uzaklaştığını iddia ediyor.

Türkiye, bölge devletlerleri ile uzlaşmak ve Suriye ile Irak’ın bazı noktalarında devam eden egemenliğini meşru hale getirmek için bir prototip oluşturuyor. Aynı zamanda İran ve Rusya ile olan ittifakını korumak için de uzun planlar yapıyor.


⇔ Çeviri: PeyamaKurd 

 


⇒ Farklı konulardaki analiz ve görüşlere bu LİNK üzerinden ulaşabilirsiniz