image

PeyamaKurd - Biden yönetimi ABD’nin Orta Doğu politikasını yeniden dizayn etmeye çalışırken, özellikle dikkat etmesi gereken yer, Kürdistan Bölgesidir. Yaklaşık 30 yıldır ABD’nin en sadık dostu olan Kürdistan Bölgesi Yönetimi (KBY), aynı zamanda Irak’ın en istikrarlı bölgesi olarak bilinir. Dahası, ABD ve Avrupa için Suriye ve Irak’ta IŞİD ve El Kaide gibi terör gruplarına karşı kritik öneme sahip bir bölgedir.

Orta Doğu politikalarına ilişkin analizleriyle bilinen Washington Enstitüsü, “Biden, Kürtleri desteklemeli” başlıklı bir yazıyı köşesine taşıdı. Analiz, Trump dönemi sonrası Orta Doğu siyasetini yeniden şekillendirecek olan Biden yönetiminin, Kürdistan Bölgesi’ni neden desteklemesi gerektiği hakkında önemli detaylara yer verdi.

Orta Doğu’yu yeniden yapılandırma sürecine geçen Biden yönetimi Kürtlere olan desteğini iki kritik hedef üzerinde sürdürmelidir. Birincisi, İran yanlısı milislerin ABD ile olan ilişkileri nedeniyle Kürdistan Bölgesini hedef alması ve IŞİD militanlarının artan tehditlerine karşı koymak için Kürt hükümetine destek ve koruma sağlamaya devam etmelidir. 

İkincisi bu destekler, KBY sınırları içerisinde bulunan güvenlik güçlerinin kurumsallaşması, insan haklarının iyileştirilmesi ve yerel yönetimde ciddi reformlara teşvik amacıyla kullanılmalıdır. 

“ABD’nin Kürdistan Bölgesini güçlendirmesi ABD’ye de güç katacaktır”

ABD güçlerinin Kürdistan’daki istikrarlı varlığı, İran destekli Şii milisler tarafından son zamanlarda saldırılarla tehdit ediliyor.

Şii milis saldırıları, kısmen Tahran’ın beklenen nükleer müzakereler beklentisiyle Washington’a karşı baskı kurma çabalarıyla bağlantılıdır, ancak aynı zamanda İran’ın bölgesel hegemonyasını savunmak için yürüttüğü daha geniş bir kampanyanın parçası olarak da görülmelidir.

İran ve Irak’ta bulunan müttefikleri yüksek ihtimalle, Batı ülkeleriyle dost olarak kalabilen ve İran etkisine büyük ölçüde direnen Kürdistan Bölgesi’ni zayıflatmak amacıyla saldırılarını artırdı. 

ABD, İran ile müzakere masasına yeniden geçse bile Kürdistan Bölgesi’nin güçlendirilmesi, taraflar arasında bir uzlaşıya varılıp varılmadığına bakılmaksızın Washington'a İranlı milis güçlerinin tehditleriyle başa çıkmada daha fazla güç katacaktır.

“Haşdi Şabi ve Irak ordusu arasındaki bölünme IŞİD’i güçlendiriyor”

Bölgede ABD için diğer tehdit unsuru, son zamanlarda yavaşta olsa etkisini artıran IŞİD sorunudur. ABD müttefiki Kürtler, bu tehdit unsuru için de ne kadar önemli olduğunu son yıllarda açık bir şekilde gösterdi. Özellikle başkent Erbil hem Irak hem de Suriye’nin kuzey kesimlerindeki (Rojava) operasyonlar için kritik bir konumdadır.

IŞİD, son zamanlarda KBY toprakları ile Irak'ın geri kalanı arasındaki sınır bölgelerinde faaliyetlerini artırdı. Bunu Bağdat’ta yaptığı ve çok sayıda kişinin ölümüne neden olan saldırılarla da açık bir şekilde göstermiş oldu.

Özellikle Irak ordusu ve resmi olarak bünyesi altında bulunan Haşdi Şabi milisleri arasındaki bölünmeler, IŞİD ile mücadeleyi daha da zayıflatıyor. Dolayısıyla Kürdistan Bölgesi ABD güçlerinin güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. 

“ABD aynı zamanda Kürdistan Bölgesi’ndeki istikrarı da sağlamalı”

Bununla birlikte Kürdistan, IŞİD ile mücadelede son derece yetenekli bir aktör olduğunu ve Irak'taki İran yanlısı milislere göreceli bir denge sağladığını gösterirken, KBY bölgesinde kendi içinde devam eden siyasi mücadele son yıllarda kötü bir hal almaya başladı.

ABD, değerli bir ortak olarak Kürtlere destek sağlamaya devam ederken, aynı zamanda bu yardımları bölge yönetimindeki istikrarın sağlanması, güvenlik güçlerinin birleştirilmesi ve insan haklarının ihlal edilmemesi şartına bağlamalıdır.

Bu şart bölgede etkisini gösterirse hem KBY daha güçlenmiş olacak hem de ABD Orta Doğu’daki konumunu ciddi şekilde sağlamlaştıracaktır. 

Kürtler, varoluşlarına tehdit oluşturan düşmanca aktörlerle çevrili bir bölgede oldukları için bahsettiğimiz güvenlik önlemleri ve ABD desteği bir ulus inşası girişimi çağrısı gibi gelebilir. Her ne kadar böyle bir çağrı olmasa bile, uzun yıllardır ezilen Kürtlere Batı’nın ve özellikle ABD’nin desteği, hayatta kalmaları için son çok önemlidir.

Batı desteğine olan bu güven, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere Kürdistan'ı destekleyen Batılı ülkelere İran ve IŞİD gibi düşman aktörler üzerindeki baskıyı artırmak için önemli fırsatlar sunuyor.

İran yanlısı Şii milis grupları, şimdi Irak'ta hem siyasi hem de güvenlik alanında giderek artan bir şekilde hakimiyet kurarken, ülkedeki ABD etkisine kararak, Rusya ve Çin’in bölgede hakimiyet kurmasını amaçlıyor. 

Bu perspektiften baktığımız zaman Kürtlerin ABD için stratejik önemi daha çok anlam kazanacaktır.


⇔ Çeviri: PeyamaKurd 

 


⇒ Farklı konulardaki analiz ve görüşlere bu LİNK üzerinden ulaşabilirsiniz