image

PeyamaKurd - Avustralya Ulusal Üniversitesi (ANU), kaybolma tehlikesi ile karşı karşıya olan dillerle ilgili araştırmasını yayımladı.

ANU tarafından yürütülen çalışmaya göre, dünya genelinde 1500 dil bu yüzyılın sonuna kadar kaybolabilir. Kürtçenin Hewramî ve Zazakî lehçeleri de bu kategoride yer alıyor.

Yaklaşık 7.000 yaşayan dilin varlığına işaret eden uzmanlar, bu dillerin çoğunun korunmaması halinde yok olacağını belirtti.

Nesli tükenmekte olan dillerle ilgili benzersiz bir çalışma yürüten ANU, içinde olduğumuz yüzyılın sonuna kadar tehlikede olan 1.500 dilin artık konuşulamayacağı konusunda uyarıda bulundu.

Konuyla ilgili açıklama yapan Profesör Lindell Bromham, dünyanın tanınan 7.000 dilinden yaklaşık yarısının şu anda tehlikede olduğunu söyledi.

“Listede, Kürdistan ve bölgede konuşulan diller ve Kürtçenin lehçeleri de var”

Yapılan araştırma sonucuna göre, nesli tükenmekte olan diller kategorisinde, Kürdistan ve bölgede konuşulan diller ve Kürtçenin lehçeleri de var.

Bunlar, Kürçenin Hewramî ve Zazakî lehçeleri ile bölgede konuşulan Mendaî ve Yeni Asurice.

Ayrıca Kürdistan coğrafyasında konuşulan ve unutulan üç Aramice lehçesi; Erbil ve çevresinde konuşulan Lişanid Noşan, Urmiye ve Erbil’de konuşulan Lişanid Didan ve Duhok çevresinde kullanılan Lişan Hozayi lehçeleri tamamen yok oldu.

“Dili, tehlikeye atan dört önemli faktör”

UNESCO'nun Nesli Tükenmekte Olan Diller Üzerine Ad Hoc Uzman Grubu, "Dil çeşitliliğinin insan mirası için gerekli olduğun” vurgu yapıyor ve konuşmacıları onu kullanmayı bıraktığında, onu giderek daha az sayıda iletişimde kullandığında, bir nesilden diğerine aktarmayı bıraktığında zamanla o dili kullanacak kimsenin kalmayacağına işaret ediyor.

Cambridge Tehlike Altındaki Diller El Kitabına göre, dili konuşan nüfusu fiziksel tehlikeye atan dört ana faktör şunlar:

Savaş ve soykırım

Doğal afetler, kıtlık, hastalık

Siyasi baskı

Kentleşme